09.03.26
Ερώτηση
Δωρεάν παραχώρηση ακίνητου μεταξύ συζυγών. Προκύπτει τεκμαρτό μίσθωμα;
Απάντηση
Από τη διατύπωση του ερωτήματος σας, αντιλαμβανόμαστε πως πρόκειται για ζευγάρι σε διάσταση όπου ο ένας σύζυγος διαθέτει ακίνητο ιδιοκτησίας του στον άλλο.
Mε τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 39 του ΚΦΕ καθορίζεται ο τρόπος αποτίμησης του εισοδήματος ακίνητης περιουσίας. Ειδικότερα, ορίζεται ότι το εισόδημα σε είδος αποτιμάται στην αγοραία αξία, όπως αυτή προκύπτει από κάθε πρόσφορο μέσο. Το εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση ή δωρεάν παραχώρηση τεκμαίρεται ότι συνίσταται στο 3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ανάμεσα σε άλλες περιπτώσεις, απαλλάσσεται από το φόρο το τεκμαρτό εισόδημα που αφορά δωρεάν παραχώρηση κατοικίας μέχρι 200 τ.μ., προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως κύρια κατοικία προς ανιόντες ή κατιόντες.
Διευκρινίζουμε πως οι ανιόντες και κατιόντες συγγενείς αποτελούν τη συγγένεια σε ευθεία γραμμή. Ανιόντες είναι οι πρόγονοι (γονείς, παππούδες/γιαγιάδες), ενώ κατιόντες είναι οι απόγονοι (παιδιά, εγγόνια, δισέγγονα). Συνεπώς οι σύζυγοι δεν εμπίπτουν στην απαλλαγή του φόρου από το τεκμαρτό μίσθωμα.
Περαιτέρω, υπάρχει και η περίπτωση συζύγων οι οποίοι υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις και συνοικούν.
Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία οι σύζυγοι έχουν επιλέξει την υποβολή χωριστών δηλώσεων και το ακίνητο ανήκει (ιδιόκτητο ή δωρεάν παραχωρούμενο ή μισθωμένο) στον άλλο σύζυγο, στον υποπίνακα του κωδικού 801 θα επιλέξει τη συνοίκηση με σύζυγο και στο πεδίο ΑΦΜ θα συμπληρώσει τον ΑΦΜ του/της συζύγου που ανήκει το ακίνητο. Ο/Η σύζυγος στον οποίο ανήκει το ακίνητο δεν θα δηλώσει στον κωδικό 007 ότι φιλοξενεί τον/τη σύζυγο.
Αντίστοιχα ο/η σύζυγος που δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο».
Στην περίπτωση αυτή δεν υφίσταται η έννοια της δωρεάν παραχώρησης από τον έναν στον άλλο σύζυγο κατά την οποία τεκμαίρεται ότι συνίσταται στο 3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
Τέλος, θα θέλαμε να διευκρινίσουμε πως στις χωριστές δηλώσεις συζύγων δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων καθενός εκ των συζύγων, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν τον κάθε σύζυγο ατομικά. Όσον αφορά τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου.
