Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν.4172/2013 η διαφορά μεταξύ του συνολικού εισοδήματος που δηλώθηκε από το φορολογούμενο, τη σύζυγο του και τα εξαρτώμενα μέλη και του τεκμαρτού εισοδήματος των άρθρων 31 και 32, όπως η διαφορά αυτή αναμορφώνεται ύστερα από την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 2 αυτού του άρθρου, φορολογείται κατά περίπτωση με:
α) την παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θ.15.2) εφόσον:
-
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από μισθωτή εργασία ή/και συντάξεις ή
-
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις ή
-
δεν υπάρχει εισόδημα από καμία κατηγορία ή
-
έχει εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 €
β) την παρ. 1 του άρθρου 29 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θ.29.1) εφόσον:
-
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από επιχειρηματική δραστηριότητα ή
-
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του δεν προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις.
γ) την παρ. 3 του άρθρου 29 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θέμα 29.2) εφόσον:
-
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από ατομική αγροτική επιχείρηση ή
-
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από ατομική αγροτική επιχείρηση.
δ) την παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θέμα 15.2) εφόσον:
-
ο φορολογούμενος είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο ανέργων του Ο.Α.Ε.Δ το κρινόμενο φορολογικό έτος.
Περαιτέρω, διευκρινίζεται ότι αν ο φορολογούμενος:
-
αποκτά εισόδημα από περισσότερες της μίας κατηγορίας εισοδήματος και
-
υπάρχει ισότητα μεταξύ τους
τότε η διαφορά μεταξύ συνολικού εισοδήματος και αντικειμενικών δαπανών απόκτησης και διαβίωσης φορολογείται με τη φορολογική κλίμακα της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013.
(σχετ. ΠΟΛ.1076/2015)
Προσοχή!
Φορολογικά έτη 2014, 2015:
Με την παρ. 36 του άρθρου 72 του ν.4172/2013, όπως προστέθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 1 του ν.4330/2015 διευκρινίστηκε πως:
-
όταν το πραγματικό εισόδημα των φορολογουμένων κατά το φορολογικό έτος 2014 & 2015 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 € και
-
το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 €
-
και εφόσον δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται η υποβολή δήλωση έναρξης εργασιών ή ατομική αγροτική δραστηριότητα,
το εισόδημα αυτό, εξαιρουμένου του εισοδήματος από κεφάλαιο και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, και η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων, φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών – συνταξιούχων της παρ. 1 του άρθρου 15.
-
Εάν το πραγματικό εισόδημα της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 €, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται με την κλίμακα της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τους φορολογούμενους που διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, για το εισόδημα που απέκτησαν μετά τη διακοπή της.
Σημείωση:. Η ανωτέρω προσθήκη πραγματοποιήθηκε στις 16.6.2015 με ισχύ από 1.1.2014. Με το έγγραφο ΔΕΑΦ 1144341 ΕΞ 2015, δόθηκαν οδηγίες για την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος στην περίπτωση που οι αρχικές δηλώσεις αυτής της περίπτωσης είχαν υποβληθεί πριν από τις 16.6.2015. Το συγκεκριμένο έγγραφο μπορεί ο αναγνώστης να το δει στο τέλος το θέματος.
Φορολογικά έτη 2016, 2017:
Με την παρ. 35.Α. του άρθρου 72 ορίζεται ότι όταν το πραγματικό εισόδημα των φορολογουμένων κατά τα φορολογικά έτη 2016 και 2017 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ και εφόσον δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται η υποβολή δήλωση έναρξης εργασιών ή ατομική αγροτική δραστηριότητα, το εισόδημα αυτό, εξαιρουμένου του εισοδήματος από κεφάλαιο και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, και η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων, φορολογούνται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15 και την παρ. 1 του άρθρου 16. Εάν το πραγματικό εισόδημα της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 29. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τους φορολογούμενους που διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, για το εισόδημα που απέκτησαν μετά τη διακοπή της.
Φορολογικό έτος 2018 και επόμενα: (βλ. σχετ. θ.15.2.1)
Παράδειγμα 1:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Εισόδημα από μισθωτή εργασία |
9.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
9.000,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 13.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 4.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Μισθωτή εργασία |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
9.000,00 + 4.000,00 = 13.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (3.000,00 x 22%) = 900,00 + 660,00 = 1.560,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 1.560,00 – (777,00 – 20,00)(*) = 803,00 €
|
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (4.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού έχει εισόδημα μόνο από μισθωτή εργασία (άρθρο 34 παρ.1α’) |
||
|
Σύνολο φόρου |
803,00 € |
||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(13.000,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 20,00 €.
Παράδειγμα 2:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Εισόδημα από μισθωτή εργασία |
9.000,00 € |
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [1.000,00 – (1.000,00 x 5%) |
950,00 € |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα |
2.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
11.950,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 18.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 6.050,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Μισθωτή εργασία |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
9.000,00 + 6.050,00 = 15.050,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (5.050,00 x 22%) = 900,00 + 1.111,00 = 2.011,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 2.011,00 – (777,00 – 61,00)(*) = 1.295,00 €
|
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (6.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων προκύπτει από μισθωτή εργασία ή / και συντάξεις (άρθρο 34 παρ.1α’) |
||
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) |
Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 |
1.000,00 – (1.000,00 x 5%) = 1.000,00 – 50,00 = 950,00 € |
950,00 x 15% = 142,50 € |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
2.000,00 € |
2.000,00 x 10% = 200,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 200,00 €(**)
|
|
Σύνολο φόρου |
1.837,50 € |
||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(15.050,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 61,00 €.
(**)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Παράδειγμα 3:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
0,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 20.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 20.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (20.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού δεν υπάρχει εισόδημα από καμία κατηγορία (άρθρο 34 παρ.1α’) |
20.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (10.000,00 x 22%) = 900,00 + 2.200,00 = 3.100,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 3.100,00 – (777,00 – 160,00)(*) = 2.483,00 €
|
|
Σύνολο φόρου |
2.483,00 € |
||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(20.000,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 160,00 €.
Παράδειγμα 4:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [5.000,00 – (5.000,00 x 5%) |
4.750,00 € |
|
Υπεραξία (μεταβίβαση τίτλων άρθρου 42) |
3.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
7.750,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 8.500,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 750,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (750,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον έχει εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 € (άρθρο 34 παρ.1α’) |
750,00 € |
Φόρος: (750,00 x 9%) = 67,50 €
Φόρος μετά τη μείωση: 67,50 – 67,50 = 0,00 € |
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) |
Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 |
[5.000,00 – (5.000,00 x 5%) = 4.750,00 € |
Φόρος: 4.750,00 x 15% = 712,50 € |
|
Υπεραξία (μεταβίβαση τίτλων άρθρου 42) |
Συντελεστής του άρθρου 43 |
1.000,00 € |
1.000,00 x 15% = 150,00 € |
|
Σύνολο φόρου |
862,50 € |
||
Παράδειγμα 5:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα |
7.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
7.000,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 11.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 4.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον έχει εισόδημα μόνο από επιχειρηματική δραστηριότητα |
7.000,00 + 4.000,00 = 11.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (1.000,00 x 22%) = 900,00 + 220,00 = 1.120,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 1.120,00 €(**) |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (4.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον έχει εισόδημα μόνο από επιχειρηματική δραστηριότητα (άρθρο 34 παρ.1β’) |
||
|
Σύνολο φόρου |
2.240,00 € |
||
(*)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Στις περιπτώσεις όμως φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (θετικό ή αρνητικό) αν φορολογηθούν βάσει τεκμαρτού εισοδήματος με τους φορολογικούς συντελεστές του άρθρου 29 (περ.β' και γ' της παρ.1 του άρθρου 34), επιβάλλεται προκαταβολή για όλο το εισόδημα που φορολογήθηκε με το άρθρο 29.
Παράδειγμα 6:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Εισόδημα από μισθωτή εργασία |
3.000,00 € |
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [5.000,00 – (5.000,00 x 5%) |
4.750,00 € |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα |
8.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
15.750,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 18.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 2.250,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
8.000,00 + 2.250,00 = 10.250,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (250,00 x 22%) = 900,00 + 55,00 = 955,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 955,00 €(**) |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (6.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων δεν προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις. (άρθρο 34 παρ.1β’) |
||
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) |
Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 |
1.000,00 – (1.000,00 x 5%) = 1.000,00 – 50,00 = 950,00 € |
950,00 x 15% = 142,50 € |
|
Μισθωτή εργασία |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
3.000,00 € |
3.000,00 x 9% = 270,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 270,00 – 270,00 = 0,00 €
|
|
Σύνολο φόρου |
2.052,50 € |
||
(*)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Στις περιπτώσεις όμως φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (θετικό ή αρνητικό) αν φορολογηθούν βάσει τεκμαρτού εισοδήματος με τους φορολογικούς συντελεστές του άρθρου 29 (περ.β' και γ' της παρ.1 του άρθρου 34), επιβάλλεται προκαταβολή για όλο το εισόδημα που φορολογήθηκε με το άρθρο 29.
Παράδειγμα 7:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Εισόδημα από μισθωτή εργασία |
4.000,00 € |
|
Κεφάλαιο (τόκοι) |
1.500,00 € |
|
Επιχειρηματική δραστηριότητα (ζημία) |
-7.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
5.500,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 16.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 10.500,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (10.500,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων δεν προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις. (άρθρο 34 παρ.1β’) |
10.500,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (500,00 x 22%) = 900,00 + 110,00 = 1.010,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 1.010,00 €(*) |
|
Κεφάλαιο (τόκοι) |
Κλίμακα της παρ. 2 του άρθρου 40 |
1.500,00 € |
1.500,00 x 15% = 225,00 € |
|
Μισθωτή εργασία |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
4.000,00 € |
4.000,00 x 9% = 360,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 360,00 – 360,00 = 0,00 €
|
|
Σύνολο φόρου |
2.245,00 € |
||
(*)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Στις περιπτώσεις όμως φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα (θετικό ή αρνητικό) αν φορολογηθούν βάσει τεκμαρτού εισοδήματος με τους φορολογικούς συντελεστές του άρθρου 29 (περ.β' και γ' της παρ.1 του άρθρου 34), επιβάλλεται προκαταβολή για όλο το εισόδημα που φορολογήθηκε με το άρθρο 29.
Προσοχή!
Με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 34 ορίζεται ότι, στην περίπτωση προσδιορισμού του εισοδήματος με βάση την ετήσια δαπάνη αυτού του άρθρου, η ζημιά του ίδιου φορολογικού έτους από επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και η ζημιά των προηγούμενων ετών μηδενίζεται και δεν εκπίπτει ούτε μεταφέρεται για συμψηφισμό στα επόμενα φορολογικά έτη. Επομένως, εάν κατά το κρίσιμο φορολογικό έτος, για ένα φορολογούμενο προέκυψε ζημία που προέρχεται από ατομική επιχείρηση και ο φορολογούμενος αυτός έχει πραγματοποιήσει δαπάνες των άρθρων 31 και 32 τότε η ζημιά του φορολογούμενου μηδενίζεται και ο ίδιος φορολογείται με βάση την συνολικές του δαπάνες ενώ η ζημιά δεν μεταφέρεται για συμψηφισμό στα επόμενα έτη.
Αντίθετα, αν ο φορολογούμενος καλύψει το τεκμαρτό του εισόδημα με ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών, οπότε και δεν φορολογηθεί με βάση τις δαπάνες, θα μπορέσει να μεταφέρει τη ζημιά του στο επόμενο έτος.
Παράδειγμα 8:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Εισόδημα από μισθωτή εργασία |
3.000,00 € |
|
Κεφάλαιο (τόκοι) |
5.000,00 € |
|
Αγροτική δραστηριότητα |
17.000,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
25.000,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 32.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 7.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Αγροτική δραστηριότητα |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού το 50% του εισοδήματος προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα |
17.000,00 + 7.000,00 = 24.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (10.000,00 x 22%) + (4.000 x 28%) = 900,00 + 440,00 + 1.120,00 = 2.460,00 € |
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (7.000,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από ατομική αγροτική επιχείρηση. (άρθρο 34 παρ.1γ’) με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 αφού το 50% του εισοδήματος προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα |
||
|
Κεφάλαιο (τόκοι) |
Κλίμακα της παρ. 2 του άρθρου 40 |
5.000,00 € |
5.000,00 x 15% = 750,00 € |
|
Μισθωτή εργασία |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
3.000,00 € |
3.000,00 x 9% = 270,00 € |
|
Σύνολο φόρου |
3.480,00 – 477,00(*) + 2.056,25(**) = 4.559,25 € |
||
(*)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Στην περίπτωση που αποκτάται εισόδημα από μισθούς και συντάξεις μαζί με εισόδημα ατομικής αγροτικής επιχείρησης, η μείωση φόρου υπολογίζεται μία φορά για το σύνολο των εισοδημάτων.
Άρα, η μείωση φόρου των 777,00 € θα μειωθεί κατά [(24.000,00 + 3.000,00) – 12.000,00] / 1.000,00 x 20 = 300,00 €.
Συνεπώς, η τελική μείωση φόρου για ο εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα και το εισόδημα από μισθωτή εργασία θα είναι: 777,00 – 300,00 = 477,00 €
(**)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους. Η προκαταβολή φόρου υπολογίζεται μετά την μείωση φόρου που προβλέπει το άρθρο 16 του ν.4172/2013 για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες (κατ εφαρμογή της παραγράφου 3β του άρθρου 44 του ν.4389/2016) και όχι πριν από αυτή.
Αναλογία μείωσης φόρου ποσού 477,00 € για το αγροτικό εισόδημα: 477,00 x [17.000,00 / (17.000,00 + 3.000,00)] = 477,00 x (17.000,00 / 20.000,00) = 477,00 x 0,85 = 403,75
Άρα, φόρος από αγροτική δραστηριότητα για τον υπολογισμό της προκαταβολής: 2.460,00 – 403,75 = 2.056,25 €
Προκαταβολή φόρου: 2.056,25 €
Παράδειγμα 9:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα |
1.000,00 €(*) |
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [5.000,00 – (5.000,00 x 5%) |
4.750,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
5.750,00 € |
(*)Για το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών, δεδομένου ότι δεν υπερβαίνει τις 10.000,00 € (περ. β, παρ. 1 άρθρο 39, ν.4308/2014) – περιστασιακά ή ευκαιριακά απασχολούμενος
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 9.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 3.250,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα χωρίς να απαιτείται έναρξη |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
1.000,00 + 3.250,00 = 4.250,00 € |
Φόρος: (4.250,00 x 9%) = 382,50 €
Φόρος μετά τη μείωση: 382,50 – 382,50 = 0,00 €
|
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (2.250,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον το πραγματικό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000, 00 € και δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται έναρξη και το τεκμαρτό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό 9.500,00 €. |
||
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) |
Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 |
[5.000,00 – (5.000,00 x 5%) = 4.750,00 € |
Φόρος: 4.750,00 x 15% = 712,50 € |
|
Σύνολο φόρου |
382,50 € |
||
Παράδειγμα 10:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα |
4.000,00 €(*) |
|
Τόκοι |
2.500,00 € |
|
Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων |
6.500,00 € |
(*)Για το εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών, δεδομένου ότι δεν υπερβαίνει τις 10.000,00 € (περ. β, παρ. 1 άρθρο 39, ν.4308/2014) – περιστασιακά ή ευκαιριακά απασχολούμενος
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 9.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 2.500,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
|
Πηγή εισοδήματος |
Τρόπος φορολογίας |
Φορολογητέο εισόδημα |
Φόρος |
|
Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα χωρίς να απαιτείται έναρξη |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 |
3.500,00 + 2.500,00 = 6.000,00 € |
Φόρος: (4.250,00 x 9%) = 382,50 €
Φόρος μετά τη μείωση: 382,50 – 382,50 = 0,00 €
|
|
Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (2.250,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον το πραγματικό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000, 00 € και δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται έναρξη και το τεκμαρτό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό 9.500,00 €. |
||
|
Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα χωρίς να απαιτείται έναρξη |
παρ. 3 άρθρου 29, επειδή το πραγματικό εισόδημα υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 €, παρόλο που το τεκμαρτό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 9.500,00 €. |
500,00 € |
Φόρος: 500,00 x 9% = 45,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 45,00 €(*)
|
|
Τόκοι |
Κλίμακα της παρ. 2 του άρθρου 40 |
2.500,00 € |
Φόρος: 2.500,00 x 15% = 375,00 € |
|
Σύνολο φόρου |
382,50 € |
||
(*)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Σχετικές διατάξεις:
|
ΔΕΑΦ 1144341 ΕΞ 2015/3.11.2015 Παροχή διευκρινίσεων για τις διατάξεις των παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 1 του ν.4330/2015 (ΦΕΚ Α'59/16.6.2015)
Σχετικά με το ανωτέρω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα: 1. Με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ν.4330/2015 προστέθηκε νέα φράση στο τέλος της περίπτωσης α' της παραγράφου 1 του άρθρου 34 του ΚΦΕ (ν.4172/2013). Με τις προϊσχύουσες διατάξεις της περίπτωσης α' οριζόταν, ότι η διαφορά μεταξύ του συνολικού εισοδήματος που δηλώθηκε από το φορολογούμενο, τη σύζυγό του και τα εξαρτώμενα μέλη και του τεκμαρτού εισοδήματος των άρθρων 31 και 32, όπως η διαφορά αυτή αναμορφώνεται ύστερα από την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 34, φορολογείται με τη φορολογική κλίμακα της παρ.1 του άρθρου 15 του ΚΦΕ εφόσον ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από μισθωτή εργασία ή/και συντάξεις ή εφόσον το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις ή δεν υπάρχει εισόδημα από καμία κατηγορία. Με βάση τις νέες διατάξεις ορίζεται, ότι φορολογείται επίσης με την κλίμακα της παρ.1 του άρθρου 15 του ΚΦΕ και η διαφορά μεταξύ του τεκμαρτού εισοδήματος και του εισοδήματος που αποκτά ο φορολογούμενος μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, υπό την προϋπόθεση ότι το τεκμαρτό εισόδημα του φορολογούμενου δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ. 2. Με βάση τις διατάξεις της παρ.3 του ίδιου άρθρου και νόμου καταργήθηκε επίσης η περίπτωση ε' της παραγράφου 1 του άρθρου 34 του ΚΦΕ. Η καταργούμενη αυτή περίπτωση όριζε, ότι δεν εφαρμόζεται η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη εφόσον ο φορολογούμενος ή τα εξαρτώμενα μέλη αποκτούν εισόδημα μόνο από τόκους και ακίνητα. 3. Με τις διατάξεις της παραγρ. 6 του ίδιου άρθρου και νόμου ορίζεται ότι οι διατάξεις των παραγρ. 1 και 2 του άρθρου αυτού έχουν εφαρμογή για το φορολογικά έτη που αρχίζουν από την 1.1 2014 και μετά. 4. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της παρ.4 του άρθρου 1 του ν.4330/2015 προστέθηκε νέα παράγραφος 35 στο άρθρο 72 του ΚΦΕ με την οποία ορίζεται, ότι όταν το πραγματικό εισόδημα των φορολογουμένων κατά το φορολογικό έτος 2014 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ και εφόσον δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται η υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών ή ατομική αγροτική δραστηριότητα, το εισόδημα αυτό, εξαιρουμένου του εισοδήματος από κεφάλαιο και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, και η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων, φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών- συνταξιούχων της παρ.1 του άρθρου 15. Εάν το πραγματικό εισόδημα της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται με την κλίμακα της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τους φορολογούμενους που διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, για το εισόδημα που απέκτησαν μετά τη διακοπή της. 5. Στην πράξη εμφανίσθηκαν περιπτώσεις φορολογουμένων οι οποίοι υπέβαλλαν δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2014 πριν από τις 16.6.2015 (ημερομηνία δημοσίευσης του ν.4330/2015 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως) δηλώνοντας εισοδήματα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου. Οι εν λόγω φορολογούμενοι είχαν υπόψη τους τις προϊσχύσασες διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες δεν εφαρμόζεται η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη στην περίπτωση τόκων και ακινήτων και ότι η τυχόν προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων φορολογείται με την κλίμακα της επιχειρηματικής δραστηριότητας της παρ.1 του άρθρου 29 και συνεπώς δεν δήλωσαν στον κωδ.049 τις απαιτούμενες αποδείξεις αγοράς αγαθών και παροχής υπηρεσιών που προβλέπονται από τις διατάξεις της παρ.24 του άρθρου 72. Με βάση τις προαναφερθείσες διατάξεις του ν.4330/2015 η τυχόν προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων για τους ανωτέρω φορολογούμενους των οποίων το τεκμαρτό εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ φορολογείται με την κλίμακα των μισθωτών της παρ.1 του άρθρου 15 υπό την προϋπόθεση της δήλωσης του απαιτούμενου ποσού αποδείξεων αγοράς αγαθών και παροχής υπηρεσιών προκειμένου να διατηρηθεί ακέραιο το ποσό της μείωσης του φόρου σύμφωνα με το άρθρο 16. Ομοίως, φορολογούμενοι υπέβαλαν δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2014 πριν από τις 16.6.2015 χωρίς να έχουν υπόψη τους τα αναφερόμενα στην παρ.4 του παρόντος και συνεπώς για τον υπολογισμό του φόρου της παρ.1 του άρθρου 15 δεν λήφθηκε υπόψη η μείωση φόρου του άρθρου 16, αφού αυτοί δεν δήλωσαν το απαιτούμενο ποσό αποδείξεων αγοράς αγαθών και παροχής υπηρεσιών. 6. Ενόψει των ανωτέρω και προκειμένου οι παραπάνω φορολογούμενοι να έχουν επίσης τη μείωση του φόρου του άρθρου 16, μπορούν να υποβάλουν έως 31.12.2015 και για το φορολογικό έτος 2014 τροποποιητικές δηλώσεις χωρίς κυρώσεις. Οι υποβαλλόμενες αυτές τροποποιητικές δηλώσεις στις οποίες δηλώνεται ποσό αποδείξεων αγοράς αγαθών και παροχής υπηρεσιών, θεωρούνται εμπρόθεσμες. Τυχόν τροποποιητικές δηλώσεις που για την ίδια αιτία έχουν υποβληθεί έως την έκδοση της παρούσας θεωρούνται εμπρόθεσμες. |
