×

Επικοινωνία

×

Πρόστιμα (Κ.Φ.Δ.)

Ο Κ.Φ.Δ. (4174/2013) καθορίζει τη διαδικασία προσδιορισμού και είσπραξης των εσόδων του Δημοσίου, καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με την κείμενη νομοθεσία, η οποία ρυθμίζει τα έσοδα αυτά.

Λέγοντας «δημόσια έσοδα», νοούνται τα εξής:

α. Φόρο Εισοδήματος.

β. Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.).

γ. Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.).

δ. Φόρο Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών, Προικών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια.

ε. Φόρους, τέλη, εισφορές ή χρηματικές κυρώσεις που αναφέρονται στο Παράρτημα του Κώδικα και κάθε άλλο φόρο, τέλος, εισφορά ή χρηματική κύρωση για τη βεβαίωση ή είσπραξη των οποίων, κατά την έναρξη ισχύος του Κώδικα, εφαρμόζονται ανάλογα οι αντίστοιχες διατάξεις των φορολογιών των περιπτώσεων α' και β'.

στ. Χρηματικές κυρώσεις και τόκους, οι οποίοι προβλέπονται από τον Κώδικα.

Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά στις διαδικαστικές παραβάσεις του άρθρου 54, επιβάλλονται πρόστιμα ως εξής:

α. δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα ή υποβάλει ελλιπή δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογική δήλωση από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου,

β. δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση,

γ. δεν υποβάλλει ή υποβάλει εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου,

δ. δεν ανταποκριθεί σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων,

ε. δεν συνεργαστεί στη διάρκεια φορολογικού ελέγχου,

στ. δεν γνωστοποιήσει στη Φορολογική Διοίκηση το διορισμό του φορολογικού εκπροσώπου του,

ζ. δεν προβαίνει σε εγγραφή στο φορολογικό μητρώο ή εγγράφεται στο φορολογικό μητρώο περισσότερες φορές,

η. δεν συμμορφώνεται με τις κατά το άρθρο 13 υποχρεώσεις του,

θ. …

ι. παραβιάζει ή παραποιεί ή επεμβαίνει κατά οποιονδήποτε τρόπο στη λειτουργία των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών,

ια. εκδίδει στοιχεία λιανικής πώλησης χωρίς τη χρήση φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού ή από φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό ο οποίος δεν λειτουργεί με εγκεκριμένες προδιαγραφές,

ιβ. εκδίδει δελτία και αποδείξεις από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Εισροών - Εκροών, χωρίς τη χρήση εγκεκριμένου μοντέλου μηχανισμού σήμανσης (Ε.Α.Φ.Δ.Σ.Σ.).

ιγ. δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις της παρ. 1 του άρθρου 20 του ν. 3842/2010.

ιδ. δεν υποβάλει ή υποβάλλει ανακριβή στοιχεία, αναφορικά με τις κατά την παρ. 8 του άρθρου 62 του ν. 4170/2013 υποχρεώσεις του.


100 ευρώ -> μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή σχετικά με την περίπτωση α', και στις φορολογίες κεφαλαίου, για κάθε παράβαση των περιπτώσεων α', β', γ', δ', στ' και ιγ',

100 ευρώ -> για κάθε παράβαση των περιπτώσεων β', γ' και δ' όπου ο φορολογούμενος δεν είναι υπόχρεος τήρησης λογιστικών βιβλίων,

250 ευρώ -> για κάθε παράβαση των περιπτώσεων β', γ', δ' και στ', σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης βιβλίων και στοιχείων με βάση απλοποιημένα λογιστικά πρότυπα,

500 ευρώ -> για κάθε παράβαση των περιπτώσεων β', γ', δ' και στ', σε περίπτωση που ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης βιβλίων και στοιχείων με βάση πλήρη λογιστικά πρότυπα και

2.500 ευρώ -> στις περιπτώσεις ε', ι', ζ', η' και ιδ',

500 ευρώ -> για παραβάσεις των περιπτώσεων ια' και ιβ',

5.000, 10.000, 20.000 ευρώ ->  για κάθε παράβαση της περίπτωσης ι', κατά περίπτωση και ως εξής:

- 5.000 ευρώ, όταν υπαίτιος της παράβασης είναι ο κάτοχος-χρήστης του φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού,

- 10.000 ευρώ, όταν υπαίτιος της παράβασης είναι η επιχείρηση μεταπώλησης ή τεχνικής υποστήριξης και

- 20.000 ευρώ σε περίπτωση που υπαίτιος της παράβασης είναι η επιχείρηση που έχει λάβει έγκριση λογισμικού (software) και υλισμικού (hardware) από τα αρμόδια όργανα.

Δεν επιβάλλονται τα παραπάνω πρόστιμα, σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης ΦΠΑ ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Προσοχή!

Σε περίπτωση διαπίστωσης, στο πλαίσιο ελέγχου, εκ νέου διάπραξης της ίδιας παράβασης, εντός πενταετίας από την έκδοση της αρχικής πράξης, τα παραπάνω πρόστιμα επιβάλλονται στο διπλάσιο και, στην περίπτωση κάθε επόμενης ίδιας παράβασης, στο τετραπλάσιο του αρχικώς επιβληθέντος προστίμου.

Επίσης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 19 του άρθρου 72, για την υποβολή μετά την 1.1.2014 εκπρόθεσμων δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση ή δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα που αφορούν περιόδους έως την 31.12.2013, επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου 4, παρ. 1, εδάφιο 1, του ν.2523/1997 (από 117 έως 1.170 ευρώ) με τον περιορισμό, το καταβλητέο σε καθεμία περίπτωση ποσό να μην ξεπερνά το προβλεπόμενο πρόστιμο των 100 ευρώ.

Σημειώνουμε επίσης ότι, για τις τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλονται, δεν επιβάλλονται τα παραπάνω πρόστιμα, δεδομένου ότι ο φορολογούμενος δεν έχει διαπράξει παράβαση κατά την υποβολή της αρχικής δήλωσης, αφού υπέβαλε αυτή με βάση τα ισχύοντα κατά το χρόνο φορολογίας, προβαίνει δε σε υποβολή τροποποιητικής δήλωσης όχι από υπαιτιότητά του (λανθασμένη εφαρμογή των φορολογικών διατάξεων ή παράλειψη κ.λπ.) αλλά κατ' εφαρμογή της νομοθεσίας δηλαδή λόγω της αναδρομικής αναπροσαρμογής των τιμών του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας ακινήτων σε εκτέλεση της απόφασης του ΣτΕ. Σε κάθε περίπτωση όμως, εφόσον με τις υποβαλλόμενες δηλώσεις, εκτός από τη διόρθωση των τιμών, όπως αυτές καθορίζονται με την ΠΟΛ.1009/18.1.2016, τροποποιούνται και λοιπά στοιχεία της δήλωσης, εφαρμόζονται οι αντίστοιχες διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας και του Κ.Φ.Δ. (π.χ. επιβολή τόκων και προστίμων κ.λπ.).

Περαιτέρω, όσον αφορά στις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα είναι, μεταξύ άλλων, οι συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών-προμηθευτών, οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών, τα έντυπα προϋπολογιστικού και απολογιστικού κόστους, οι γνωστοποιήσεις, οι δηλώσεις μητρώου (πλην της δήλωσης εγγραφής στο φορολογικό μητρώο), η δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης κ.λπ..

Ελλιπής δήλωση είναι η δήλωση η οποία δεν είναι πλήρης ως προς τη συμπλήρωση όλων των τυπικών στοιχείων της, ή, στην περίπτωση που έχουν αναγραφεί όλα τα τυπικά στοιχεία, αυτά δεν είναι πλήρη ή δεν έχουν αναγραφεί κατά τρόπο ώστε να απεικονίζουν την πραγματική κατάσταση.

Δεν θεωρείται ελλιπής η δήλωση που δεν περιλαμβάνει στοιχεία στα οποία η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να έχει πρόσβαση από άλλες υπηρεσίες του Ελληνικού Δημοσίου για τα οποία υπάρχει υποχρέωση αυτεπάγγελτης αναζήτησης, πλην των περιπτώσεων στις οποίες η προσκόμιση συγκεκριμένων δικαιολογητικών προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό ή κανονιστικό πλαίσιο (π.χ. υπουργικές αποφάσεις καθορισμού δικαιολογητικών για τη χορήγηση απαλλαγών).

Ειδικά, ελλιπής κατάσταση φορολογικών στοιχείων πελατών-προμηθευτών, νοείται η κατάσταση στην οποία δεν έχουν συμπεριληφθεί τα οριζόμενα στις κείμενες διατάξεις στοιχεία, ή στην περίπτωση που έχουν συμπεριληφθεί, αυτά δεν είναι πλήρη ή δεν έχουν αναγραφεί κατά τρόπο ώστε να απεικονίζουν την πραγματική κατάσταση του φορολογούμενου.

Επισημαίνουμε ότι, πρόστιμο υποβολής ελλιπούς δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, προβλέπεται μόνον στις φορολογίες Κεφαλαίου.

Αναφορικά με τις πληροφοριακού χαρακτήρα δηλώσεις του μητρώου, επισημαίνεται ότι δεν επιβάλλεται πρόστιμο για τις μεταβολές ατομικών στοιχείων φορολογούμενου, φυσικού προσώπου, που δηλώνονται ηλεκτρονικά ή για μεταβολές που λαμβάνονται ή πρόκειται να λαμβάνονται απευθείας από άλλους φορείς, μέσω ανταλλαγής αρχείων. Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1178/11.8.2015 Απόφαση ΓΓΔΕ, δεν επιβάλλεται πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης «Απόδοσης Α.Φ.Μ./Μεταβολής ατομικών στοιχείων» (έντυπο Μ1), για οποιαδήποτε μεταβολή των στοιχείων αυτής και στις περιπτώσεις που η δήλωση υποβάλλεται με αυτοπρόσωπη παρουσία στη Δ.Ο.Υ.. Τυχόν πρόστιμο που επιβλήθηκε ή καταβλήθηκε μέχρι την έναρξη ισχύος της ΠΟΛ.1178/11.8.2015 (ήτοι 11.09.2015), δεν επιστρέφεται, δεν διαγράφεται, δεν συμψηφίζεται ούτε αναζητείται κατ' άλλο τρόπο.

Επιπλέον, εάν ο φορολογούμενος ήταν υπόχρεος απεικόνισης συναλλαγών με βάση τις διατάξεις του ΚΦΑΣ που ίσχυσαν μέχρι 31.12.2014 και για τις δραστηριότητές του που εντασσόταν σε διαφορετικές κατηγορίες βιβλίων, επιβάλλεται το πρόστιμο που αντιστοιχεί στη μεγαλύτερη κατηγορία βιβλίων.

Δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη φορολογική υποχρέωση. Δεδομένου ότι η μη υποβολή δήλωσης διαπιστώνεται μόνον κατόπιν ελέγχου, το πρόστιμο του άρθρου 54, επιβάλλεται μόνον εφόσον είναι μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο στα άρθρα 5858Α (περ. 2) ή 59, κατά περίπτωση.

Εφαρμογή των παραπάνω προστίμων στις φορολογίες κεφαλαίου

Στις φορολογίες κεφαλαίου [κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών, κερδών από τυχερά παίγνια, μεταβίβασης ακινήτων, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.), Ειδικού Φόρου επί των Ακινήτων (Ε.Φ.Α.)] και στις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9), εφόσον ο φορολογούμενος διαπράξει οποιαδήποτε από τις παραπάνω παραβάσεις, επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ, ανεξάρτητα αν ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος σε τήρηση λογιστικών βιβλίων. Στις εν λόγω φορολογίες, εφόσον πρόκειται για την παράβαση της περίπτωσης ε' (μη συνεργασία του φορολογουμένου στη διάρκεια φορολογικού ελέγχου) επιβάλλεται 2.500 ευρώ, όπως και στις λοιπές φορολογίες. Ειδικά για τις δηλώσεις ΕΝ.Φ.Ι.Α. φυσικών και νομικών προσώπων, δεδομένου ότι οι δηλώσεις αυτές συντίθενται μηχανογραφικά από το Υπουργείο Οικονομικών με βάση τις υποβληθείσες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9), δεν επιβάλλεται πρόστιμο, εφόσον έχει επιβληθεί πρόστιμο για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων Ε9. Σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων στοιχείων ακινήτων (Ε9) σε περισσότερα του ενός έτη, ο αρμόδιος Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. επιβάλλει ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτών των ετών επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές. Σε περίπτωση που σε κάποιο έτος περιλαμβάνονται και άλλες μεταβολές, επιβάλλεται πρόστιμο χωριστά για κάθε έτος. Το πρόστιμο επιβάλλεται, στο έτος που δημιουργείται η υποχρέωση υποβολής της δήλωσης.

Στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής ή μη υποβολής ή υποβολής ανακριβούς/ατελούς Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών ή Φακέλου Τεκμηρίωσης Ενδοομιλικών Συναλλαγών επιβάλλονται, αντί των παραπάνω προστίμων του άρθρου 54, τα πρόστιμα του άρθρου 56 ως εξής:

α. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής ή υποβολής ανακριβούς/ατελούς υποβολής του Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών επιβάλλεται πρόστιμο υπολογιζόμενο σε ποσοστό ένα χιλιοστό (1/1000) των συναλλαγών του υπόχρεου φορολογουμένου για τις οποίες υπήρχε υποχρέωση τεκμηρίωσης. Το παραπάνω πρόστιμο δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 500 ευρώ και μεγαλύτερο των 2.000 ευρώ. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής τροποποιητικού συνοπτικού πίνακα, το παραπάνω πρόστιμο επιβάλλεται μόνο αν μεταβάλλονται τα ποσά των συναλλαγών και οι συνολικές διαφορές είναι άνω των 200.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποβολής ανακριβούς Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών το παραπάνω πρόστιμο υπολογίζεται επί των ποσών που αφορά η ανακρίβεια και επιβάλλεται μόνο αν η ανακρίβεια αφορά ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των συνολικών συναλλαγών για τις οποίες υπήρχε υποχρέωση τεκμηρίωσης.

β. Σε περίπτωση μη υποβολής του Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών επιβάλλεται πρόστιμο υπολογιζόμενο σε ποσοστό ένα χιλιοστό (1/1000) των συναλλαγών για τις οποίες υπήρχε υποχρέωση τεκμηρίωσης, το οποίο δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 2.500 ευρώ και μεγαλύτερο των 10.000 ευρώ.

γ. Σε περίπτωση που ο φάκελος τεκμηρίωσης τεθεί στη διάθεση της Φορολογικής Διοίκησης:

από την 31η έως την 60ή ημέρα -> πρόστιμο 5.000 ευρώ,

από την 61η έως την 90ή ημέρα -> πρόστιμο 10.000 ευρώ,

αν δεν διατεθεί καθόλου ή διατεθεί μετά την 90ή ημέρα -> πρόστιμο 20.000 ευρώ.

Σε περίπτωση διάπραξης της ίδιας παράβασης εντός πενταετίας, ισχύουν τα πρόστιμα που αναφέραμε παραπάνω.

Τα πρόστιμα που αναφέραμε παραπάνω, των άρθρων 54 και 56, αφορούν πρόστιμα διαδικαστικών παραβάσεων, ενώ αυτά των άρθρων 5858Α και 59, αφορούν ουσιαστικές παραβάσεις.

Οι διαδικαστικές παραβάσεις σχετίζονται με τη μη τήρηση των διαδικαστικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τον ΚΦΔ ή τη λοιπή φορολογική νομοθεσία, και έχουν ως στόχο την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, ενώ οι ουσιαστικές παραβάσεις συνδέονται με τη μη τήρηση των ουσιαστικών υποχρεώσεων που απορρέουν από τη φορολογική νομοθεσία, έχουν ως συνέπεια τη μη καταβολή ή καταβολή μειωμένου φόρου ή την είσπραξη επιστροφής φόρου, και διαπιστώνονται πάντοτε κατόπιν ελέγχου.

Τα πρόστιμα για τις ουσιαστικές παραβάσεις επιβάλλονται μόνο κατόπιν ελέγχου και διαφοροποιούνται ανάλογα με τη φορολογία για την οποία επιβάλλονται. Έτσι, το πρόστιμο του άρθρου 58 είναι η γενική ρύθμιση για τα πρόστιμα που επιβάλλονται σε παραβάσεις σχετικές με όλους τους φόρους, τέλη και εισφορές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΚΦΔ, πλην του ΦΠΑ και των παρακρατούμενων φόρων, για τους οποίους υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις στα άρθρα 58Α και 59, αντίστοιχα.

Περαιτέρω, όσον αφορά στα πρόστιμα ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής αυτής, του άρθρου 58, ισχύουν τα εξής:

Αν το ποσό του φόρου που προκύπτει βάσει της φορολογικής δήλωσης υπολείπεται του ποσού του φόρου που προκύπτει με βάση το διορθωτικό προσδιορισμό φόρου που πραγματοποιήθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση, ο φορολογούμενος υπόκειται σε πρόστιμο επί της διαφοράς ως εξής:

α. 10% του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό είναι  από 5% έως 20% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,

β. 25% του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό είναι από 20% έως 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,

γ. 50% του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει το 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση.

Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης από την οποία θα προέκυπτε υποχρέωση καταβολής φόρου επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% επί του ποσού του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση.

Ως προς τα τέλη χαρτοσήμου, διευκρινίζεται ότι στις περιπτώσεις που προβλέπεται απόδοση τελών χαρτοσήμου εντός ορισμένης προθεσμίας χωρίς την υποχρέωση υποβολής δήλωσης, για την επιβολή των κυρώσεων που προβλέπονται από τον ΚΦΔ, νοείται ως ανακριβής /μη υποβολή δήλωσης η αντίστοιχη ανακριβής/μη απόδοση των τελών χαρτοσήμου που οφείλονται.

(Δείτε σχετικά το αντίστοιχο λήμμα «Χαρτόσημα».)

Για παραβάσεις σχετικές με τον φόρο προστιθέμενης αξίας, του άρθρου 58Α, οι οποίες διαπιστώνονται κατόπιν ελέγχου, επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:

α. Σε περίπτωση μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου ή έκδοσης ή λήψης ανακριβούς στοιχείου για πράξη που επιβαρύνεται με ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο, ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα.

β. Σε κάθε περίπτωση όπου διαπιστώνεται, η υποβολή ανακριβών δηλώσεων ή η μη υποβολή δηλώσεων, υποβολή δηλώσεων, με συνέπεια τη μη απόδοση ή τη μειωμένη απόδοση ή την επιπλέον έκπτωση ή επιστροφή ΦΠΑ, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του ποσού του φόρου που θα προέκυπτε από την μη υποβληθείσα δήλωση ή επί της διαφοράς, αντίστοιχα,

γ. Σε περίπτωση άσκησης οικονομικής δραστηριότητας χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση έναρξης εργασιών, παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του ποσού του ΦΠΑ που θα έπρεπε να είχε αποδοθεί για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της οικονομικής δραστηριότητας.

δ. Σε κάθε πρόσωπο μη υπόχρεο σε υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ που εκδίδει φορολογικά στοιχεία με ΦΠΑ, χωρίς να έχει τέτοια υποχρέωση, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του αναγραφόμενου φόρου που δεν αποδόθηκε,

ε. Στις περιπτώσεις που επιβάλλονται τα πρόστιμα για παραβάσεις των περιπτώσεων α, γ ή δ για τις οποίες συντρέχει και περίπτωση παράβασης περί υποβολής ανακριβούς ή μη υποβολής δήλωσης, τα πρόστιμα αυτά αφαιρούνται από το πρόστιμο της περίπτωσης 2.

Διευκρινίζεται ότι στον όρο «μη δήλωση έναρξης οικονομικής δραστηριότητας» περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις υποκείμενων, αλλά απαλλασσόμενων από τον ΦΠΑ προσώπων, τα οποία ξεκινούν μια νέα δραστηριότητα η οποία υπάγεται σε φόρο, χωρίς να υποβάλλουν στο μητρώο την προβλεπόμενη δήλωση μεταβολής.

Το άρθρο 58Α, ως ειδικότερο, αποκλείει την ταυτόχρονη εφαρμογή και του άρθρου 58 για τις παραβάσεις ΦΠΑ που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο. Είναι προφανές ότι αυτό δεν ισχύει για τις παραβάσεις άλλων φορολογιών που διαπιστώνονται ταυτόχρονα, στα πλαίσια του ίδιου ελέγχου, πχ. παραβάσεις ανακρίβειας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Στις περιπτώσεις αυτές έχουν εφαρμογή και τα δύο άρθρα και δεν τίθεται ζήτημα σώρευσης.

Για παραβάσεις σχετικές με παρακρατούμενους φόρους, του άρθρου 59, οι οποίες διαπιστώνονται κατόπιν ελέγχου, επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:

α. Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου από την οποία θα προέκυπτε υποχρέωση απόδοσης φόρου επιβάλλεται πρόστιμο ποσοστού 50% επί του ποσού του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση.

β. Σε περίπτωση υποβολής ανακριβούς δήλωσης παρακρατούμενου φόρου επιβάλλεται πρόστιμο ποσοστού 50% επί της διαφοράς του φόρου.

Διευκρινίζεται ότι στην περίπτωση μη υποβολής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου από την οποία προκύπτει φόρος προς καταβολή, που διαπιστώνεται κατόπιν ελέγχου και για την οποία εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου, έχουν εφαρμογή και τα παραπάνω πρόστιμα του άρθρου 54.

Επειδή σωρεύονται περισσότερα πρόστιμα που επιβάλλονται για την ίδια παράβαση, υπερισχύει η διάταξη που προβλέπει το μεγαλύτερο πρόστιμο, και στην περίπτωση αυτή θα επιβάλλεται το μεγαλύτερο κάθε φορά πρόστιμο μεταξύ αυτών, δηλαδή του άρθρου 54 παρ. 2 και του άρθρου 59 παρ. 1.

Τέλος, με τις μεταβατικές διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 7 του ν. 4337/2015 ορίζεται ότι οι διατάξεις των παραγράφων 6, 7, 8 και 9 του άρθρου 3 του νόμου αυτού, κατά περίπτωση, εφαρμόζονται για πράξεις προσδιορισμού οποιουδήποτε φόρου ή επιβολής προστίμου, τέλους ή εισφοράς που εκδίδονται από την ημερομηνία κατάθεσης του νέου νόμου και αφορούν φορολογικές υποχρεώσεις, περιόδους ή χρήσεις που λήγουν μετά τις 31.12.2013 ή υποθέσεις από 1.1.2014, για τις οποίες είχαν εφαρμογή από 1.1.2014 οι διατάξεις των άρθρων 58 και 59 του ν. 4174/2013, εφόσον η εφαρμογή τους συνεπάγεται ευνοϊκότερο καθεστώς για τον υπόχρεο.

Διευκρινίζεται δε ότι για εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων, που έπρεπε να υποβληθούν ή υποβλήθηκαν από 1.1.2014 και μετά και για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί πράξη επιβολής προστίμου, σύμφωνα με το άρθρο 59, θα επιβάλλεται το πρόστιμο του άρθρου 54.

Περαιτέρω, σημειώνουμε ότι κάθε πρόσωπο που παρεμποδίζει ή αποπειράται να παρεμποδίσει τις ενέργειες και την εκτέλεση καθηκόντων της Φορολογικής Διοίκησης κατά την άσκηση των εξουσιών της σύμφωνα με τον ΚΦΔ ή υποθάλπει ή υποκινεί άλλο πρόσωπο ή συνεργεί με άλλο πρόσωπο για τη διάπραξη παράβασης του ΚΦΔ υπόκειται στα ίδια πρόστιμα που υπόκειται ο φορολογούμενος.

Απαλλαγή από πρόστιμα

Με το άρθρο 61, παρέχεται η δυνατότητα στον φορολογούμενο να ζητά απαλλαγή από τόκους και πρόστιμα λόγω ανωτέρας βίας, υπό την προϋπόθεση της εξόφλησης πριν την υποβολή του αιτήματος όλων των φόρων για τους οποίους επιβλήθηκαν τα πρόστιμα.

Απαλλαγή μπορεί να χορηγηθεί για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις καθώς και για τόκους ή πρόστιμα που έχουν επιβληθεί λόγω παράλειψης υποβολής δήλωσης.

Δεν χορηγείται απαλλαγή για τόκους και πρόστιμα που επιβάλλονται για ανακριβή δήλωση ή για παραβάσεις φοροδιαφυγής.

Ως περίπτωση ανωτέρας βίας γενικά θα μπορούσε να θεωρηθεί οποιοδήποτε ανυπαίτιο για το φορολογούμενο, έκτακτο ή εξαιρετικής φύσης γεγονός, το οποίο δεν αναμενόταν και δεν ήταν δυνατό να προληφθεί ή να αποτραπεί παρά την επίδειξη από πλευράς του κάθε δυνατής επιμέλειας και σύνεσης, ανεξάρτητα εάν το γεγονός είναι αντικειμενικό (φυσικές καταστροφές κλπ.) ή όχι. Τα γεγονότα αυτά, εφόσον αποδεικνύονται με τα στοιχεία που υποβάλλει ο φορολογούμενος, εκτιμώνται από το αρμόδιο όργανο, το οποίο χορηγεί την απαλλαγή κατά την κρίση του.

Το αίτημα της απαλλαγής απευθύνεται εγγράφως στον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. που είναι αρμόδιος για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής, περιέχει τα στοιχεία και τον αριθμό φορολογικού μητρώου του φορολογούμενου και φέρει την υπογραφή του ή του νόμιμα από αυτόν εξουσιοδοτημένου προσώπου και περιγράφει όλα τα γεγονότα και περιλαμβάνει τα αποδεικτικά στοιχεία που αποδεικνύουν την ανωτέρα βία.

Επί της απαλλαγής εκδίδεται εντός τριάντα (30) ημερών απόφαση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. που είναι αρμόδια για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής «με εντολή Γενικού Γραμματέα», η οποία κοινοποιείται στο φορολογούμενο. Σε περίπτωση παρέλευσης της ανωτέρω προθεσμίας τεκμαίρεται ότι το σχετικό αίτημα έχει απορριφθεί. Επισημαίνεται, τέλος, ότι αίτημα απαλλαγής λόγω ανωτέρας βίας μπορεί να υποβληθεί και για τόκους εκπρόθεσμης καταβολής που έχουν υπολογιστεί επί προστίμου.

Επιπλέον, για υποθέσεις που αφορούν παραβάσεις των διατάξεων του Κ.Β.Σ. και του Κ.Φ.Α.Σ. που διαπράχθηκαν μέχρι την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 54 (ήτοι 1.1.2014) και 55 (ήτοι 26.7.2013, κατά περίπτωση, άλλως από 1.1.2014), για τις οποίες μέχρι την κατάθεση του ν. 4337/2015, δεν είχαν εκδοθεί οι οριστικές πράξεις επιβολής προστίμων, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 5 του ν.2523/1997, ανεξάρτητα από το χρόνο διαπίστωσης αυτών, αλλά επιβάλλονται τα κατωτέρω πρόστιμα:

α. Για την έκδοση πλαστών στοιχείων, ποσό ίσο με το 50% της αξίας κάθε στοιχείου.

β. Για την έκδοση εικονικών ή λήψη εικονικών στοιχείων ή νόθευση αυτών, καθώς και την καταχώρηση στα βιβλία ανύπαρκτων αγορών ή εξόδων, ποσό ίσο με το 40% της αξίας κάθε στοιχείου. Στην περίπτωση που η αξία του στοιχείου είναι μερικώς εικονική, ποσό ίσο με το 40% του μέρους της εικονικής αξίας.

γ. Όταν δεν δύναται να προσδιορισθεί η μερικώς εικονική αξία, ποσό ίσο με το 20% της αξίας του στοιχείου.

δ. Όταν η εικονικότητα ανάγεται αποκλειστικά στο πρόσωπο του εκδότη, στο λήπτη ποσό ίσο με το 20% της αξίας του στοιχείου.

ε. Στην περίπτωση λήπτη εικονικού φορολογικού στοιχείου, ποσό 10% της αξίας του στοιχείου, για κάθε παράβαση, εφόσον η λήψη του στοιχείου δεν είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του φόρου εισοδήματος του οικείου φορολογικού έτους.

στ. Για παραβάσεις που αφορούν μη έκδοση ή ανακριβή έκδοση στοιχείων ή άλλες παραβάσεις που έχουν σαν αποτέλεσμα την απόκρυψη της συναλλαγής ή μέρους αυτής, η δε αποκρυβείσα αξία είναι μεγαλύτερη των 1.200 ευρώ, ποσό ίσο με το 25% της αξίας της συναλλαγής ή του μέρους της αποκρυβείσας (μη εμφανισθείσας) αξίας για κάθε παράβαση.

ζ. Για τις λοιπές παραβάσεις, που δεν υπάγονται σε μια εκ των ανωτέρω περιπτώσεων, ποσό ίσο με το 1/3 του οριζόμενου από τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 2523/1997, επιβαλλόμενου προστίμου, κατά περίπτωση, για κάθε παράβαση.

Διευκρινίζεται ότι στις περιπτώσεις προστίμων, που υπολογίζονται με βάση την αξία του στοιχείου, λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτού μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α..

Περαιτέρω, με την παράγραφο 4 του άρθρου 7 του ν.4337/2015 παρέχεται η δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων της παραγράφου 3 (ευνοϊκότερο καθεστώς) και σε εκκρεμείς υποθέσεις, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκονταν στις 12.10.2015 (ημερομηνία κατάθεσης του ν. 4337/2015), στις οποίες είχαν επιβληθεί τα πρόστιμα των άρθρων 5, ν. 2523/1997 ή 55, του ΚΦΔ.

Για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής θεωρούνται εκκρεμείς οι υποθέσεις:

  • Για τις οποίες στις 12.10.2015 είχαν εκδοθεί οι σχετικές πράξεις επιβολής προστίμων (Π.Ε.Π.) αλλά δεν είχαν κοινοποιηθεί στον φορολογούμενο,
  • Για τις οποίες στις 12.10.2015 δεν είχε παρέλθει η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής ή δικαστικής προσφυγής ή τακτικού ενδίκου μέσου ή αίτησης αναίρεσης,
  • Οι οποίες στις 12.10.2015 εκκρεμούσαν ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων ή του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατόπιν άσκησης εμπρόθεσμης ενδικοφανούς ή δικαστικής προσφυγής ή τακτικού ενδίκου μέσου ή αίτησης αναίρεσης.

Ως εκκρεμείς υποθέσεις νοούνται και οι υποθέσεις για τις οποίες δεν είχε εκδοθεί οριστική δικαστική απόφαση αλλά προδικαστική απόφαση και δεν είχε γίνει εκ νέου συζήτηση της υπόθεσης.

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται εφόσον ο φορολογούμενος:

  • υποβάλει στον προϊστάμενο της αρχής που εξέδωσε την πράξη διορθωτικού προσδιορισμού ανέκκλητη δήλωση, με την οποία αποδέχεται ανεπιφύλακτα το σύνολο των παραβάσεων κάθε πράξης ή απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή του δικαστηρίου, εντός ενενήντα (90) ημερών από τη δημοσίευση του ν. 4337/2015 (17.10.2015) δηλαδή έως την 15.1.2016, ή από την κοινοποίηση της πράξης διορθωτικού προσδιορισμού ή σε περίπτωση που έχει ασκηθεί εμπρόθεσμη ενδικοφανής προσφυγή, από την κοινοποίηση της απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή από την πάροδο της προθεσμίας σιωπηρής απόρριψής της ή, σε περίπτωση που έχει ασκηθεί εμπρόθεσμο ένδικο βοήθημα ή μέσο εκ των ανωτέρω αναφερομένων, από την κοινοποίηση της απόφασης του δικαστηρίου, κατά περίπτωση. Στις περιπτώσεις που η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον των δικαστηρίων, αλλά δεν έχει ακόμη συζητηθεί ή έχει συζητηθεί και έχει εκδοθεί προδικαστική απόφαση χωρίς να έχει ακόμη γίνει εκ νέου συζήτηση της υπόθεσης, συνυποβάλλεται και σχετική βεβαίωση του αρμόδιου δικαστηρίου ότι η υπόθεση δεν έχει συζητηθεί και δήλωση παραίτησης από το σχετικό δικόγραφο ή δικαίωμα.
  • καταβάλει, ταυτόχρονα με την υποβολή της δήλωσης αποδοχής, ή το αργότερο εντός δύο (2) εργασίμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης αποδοχής, το σύνολο της οφειλής που προκύπτει μετά τον επανυπολογισμό του προστίμου με το ευνοϊκότερο καθεστώς. Διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση που ο αιτών δεν καταβάλει το σύνολο της οφειλής του εντός της ανωτέρω προθεσμίας, μπορεί να υποβάλει εκ νέου αίτηση έως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της.

Επισημαίνεται ότι ποσά που τυχόν έχουν καταβληθεί πλέον αυτών που τελικά προκύπτουν με το ευνοϊκότερο καθεστώς δεν επιστρέφονται, δεν συμψηφίζονται και δεν αναζητούνται.

Τα ανωτέρω πρόστιμα των περιπτώσεων α' έως στ' εφαρμόζονται και για τις παραβάσεις που διαπράχθηκαν για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο είχαν εφαρμογή οι διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 55.

Επισημαίνουμε επίσης, ότι προκειμένου να υποβληθούν στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες taxisnet από τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες η δήλωση διακοπής των εργασιών ή η δήλωση λήξης της εκκαθάρισης, προηγείται η υποβολή όλων των δηλώσεων των φορολογικών ετών πριν από τη διακοπή ή την έναρξη της εκκαθάρισης (συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών δηλώσεων κατά την περίοδο της εκκαθάρισης), αντίστοιχα, χωρίς την επιβολή τόκων και προστίμων εκπροθέσμου.

Όσον αφορά στους τόκους, διευκρινίζουμε ότι:

  • Ο τόκος εκπρόθεσμης καταβολής υπολογίζεται σε κάθε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής οποιουδήποτε ποσού φόρου, τέλους, προστίμου ή εισφοράς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΚΦΔ και για τα οποία εκδόθηκαν πράξεις προσδιορισμού από την 1.1.2014 και μετά.
  • Ο τόκος δεν συνιστά κύρωση αλλά υπολογίζεται λόγω της καθυστέρησης στην εξόφληση των οφειλών.
  • Μεταβατικά, και μέχρι τις 31.12.2017, ο τόκος υπολογίζεται σε μηνιαία βάση κατά την είσπραξη για ολόκληρο τον μήνα.
  • Αφετηρία για τον υπολογισμό του τόκου είναι η επόμενη ημέρα από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας καταβολής. Ειδικά, στην περίπτωση εκπρόθεσμης ή τροποποιητικής δήλωσης, καθώς και πράξεων εκτιμώμενου, διορθωτικού ή προληπτικού προσδιορισμού του φόρου που αφορούν φορολογικές υποχρεώσεις, περιόδους, χρήσεις, υποθέσεις ή φορολογικά έτη από την 1.1.2014 και μετά, αφετηρία υπολογισμού των τόκων λαμβάνεται η λήξη της προθεσμίας κατά την οποία θα έπρεπε να είχε αρχικά καταβληθεί, ο κατά περίπτωση φόρος.
  • Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62 παρ. 1 και 5, 53 παρ. 3 του ΚΦΔ και 6 παρ. 1 του ΚΕΔΕ, όπως ισχύουν, συνάγεται ότι τόκος υπολογίζεται και επί των προστίμων του ΚΦΔ.
  • Τόκοι επί των τόκων δεν υπολογίζονται και δεν οφείλονται, δεν διενεργείται δηλαδή ανατοκισμός.
  • Το ύψος του επιτοκίου υπολογισμού των τόκων ανέρχεται σήμερα σε 8,76 εκατοστιαίες μονάδες ετησίως (0,73% μηνιαίως).
  • Η χορήγηση αναστολής στα πλαίσια της ειδικής διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών κατά το άρθρο 63 του ίδιου νόμου, καθώς και η χορήγηση αναστολής από τα διοικητικά δικαστήρια δεν απαλλάσσουν τον φορολογούμενο από την υποχρέωση καταβολής τόκων εκπρόθεσμης καταβολής για τις ανασταλείσες οφειλές του.

Στις φορολογίες κεφαλαίου, όπως αναφέραμε και παραπάνω, όπου προβλέπεται η καταβολή του φόρου σε δόσεις, αφετηρία για τον υπολογισμό του τόκου αποτελεί η επόμενη ημέρα της λήξης της προθεσμίας καταβολής της κάθε δόσης. Στις περιπτώσεις που προβλέπεται άμεση καταβολή του φόρου [π.χ. φόρος μεταβίβασης ακινήτων, φόρος για χρηματική δωρεά, φόρος για άρση απαλλαγής πρώτης κατοικίας, ειδικός φόρος επί των ακινήτων (Ε.Φ.Α.) κ.λπ.], ο φόρος καταβάλλεται εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης ή την έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου. Συνεπώς, ο τόκος εν προκειμένω υπολογίζεται από την επόμενη της εκπνοής του τριημέρου. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται ανάλογα τα ισχύοντα και για τις άλλες φορολογίες.

  • Σε περίπτωση καταβολής υπερβάλλοντος ποσού φόρου (αχρεώστητη καταβολή), καταβάλλονται τόκοι στον φορολογούμενο για τη χρονική περίοδο από την ημερομηνία αίτησης επιστροφής του υπερβάλλοντος ποσού φόρου μέχρι την ημερομηνία ειδοποίησης του φορολογούμενου για την επιστροφή του, εκτός εάν η επιστροφή φόρου ολοκληρωθεί εντός ενενήντα (90) ημερών από την παραλαβή από τη Φορολογική Διοίκηση της αίτησης επιστροφής φόρου του φορολογουμένου. Για τους σκοπούς του προηγούμενου εδαφίου, εάν το υπερβάλλον ποσό φόρου συμψηφιστεί με άλλες οφειλές, το ποσό θεωρείται ότι επιστράφηκε κατά το χρόνο διενέργειας του συμψηφισμού.

Οι παραπάνω τόκοι (άρθρο 53) υπολογίζονται και επί των εσόδων υπέρ οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), Ειδικών Ταμείων και εν γένει νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που συνεισπράττονται με τα δημόσια έσοδα από τη Φορολογική Διοίκηση.

Προκειμένου περί δημοσίων εσόδων, που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κ.Φ.Δ., πλην των τελωνειακών, το χρονικό διάστημα των δύο (2) μηνών από την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας καταβολής αυξάνεται σε έξι (6) μήνες.

Τέλος, δεν υπόκεινται στους παραπάνω τόκους από κάθε αιτία οφειλές:

α. των στρατευμένων με υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, από την πρώτη ημέρα του μήνα της στράτευσής τους, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του τρίτου μήνα από την αποστράτευσή τους, του μήνα της αποστράτευσης θεωρουμένου ως πρώτου, με εξαίρεση τα ελλείμματα της δημόσιας διαχείρισης και

β. των ανηλίκων, για όσο διάστημα στερούνται εκπροσώπησης και επί ένα εξάμηνο μετά την απόκτηση αυτής.

 

Παραδείγματα:

1) Έστω υπόχρεος, ο οποίος τηρεί διπλογραφικά βιβλία, υποβάλει εκπρόθεσμα τη δήλωση παρακρατούμενου φόρου, με χρεωστικό ποσό φόρου 1.000 ευρώ.

Η προθεσμία υποβολής και καταβολής λήγει στις 31.7.2015 και ο υπόχρεος την υποβάλλει και την εξοφλεί στις 18.10.2015.

Σ' αυτήν την περίπτωση ο φορολογούμενος θα πρέπει να καταβάλει:

Φόρος:  1.000 €

Τόκοι: 21,90 € (1.000x0.73x3)*2

Πρόστιμο: 500 €

Συνολικό ποσό οφειλής : 1.521,90 €

*1 Το πρόστιμο του άρθρου 59, περί μη καταβολή παρακρατούμενου φόρου, δεν εφαρμόζεται σε αυτή τη περίπτωση καθότι πρόκειται για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης και όχι για ανακριβή ή μη υποβολή της.

*2 Το ποσοστό 0,73% θυμίζουμε ότι είναι το ύψος του επιτοκίου υπολογισμού των τόκων σε μηνιαία βάση (8,76% ετησίως) ενώ ο αριθμός 3 αναφέρεται στους μήνες καθυστέρησης.

2) Υπόχρεος ο οποίος τηρεί διπλογραφικά βιβλία, υποβάλει εκπρόθεσμα τροποποιητική δήλωση παρακρατούμενου φόρου, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής 30.6.2015.

Έστω ότι η αρχική είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα και είχε εξοφληθεί εμπρόθεσμα. Η τροποποιητική αυτή δήλωση υποβάλλεται στις 20.9.2015, με διαφορά φόρου 100 ευρώ.

Σε αυτήν την περίπτωση ο φορολογούμενος θα πρέπει να καταβάλει:

Φόρος:  100 € (τη διαφορά φόρου)

Τόκοι: 2,19 € (100x0.73x3)

Συνολικό ποσό οφειλής : 102,19 €

* Το πρόστιμο του άρθρου 54, δεν εφαρμόζεται σε αυτή τη περίπτωση διότι πρόκειται για αρχική εμπρόθεσμη δήλωση.

3) Έστω ότι κατόπιν ελέγχου διαπιστώνεται υποβολή ανακριβούς δήλωσης παρακρατούμενου φόρου από υπόχρεο που τηρεί απλογραφικά βιβλία, και προκύπτει επιπλέον φόρος ποσού 1.000 ευρώ.

Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής της δήλωσης και καταβολής του φόρου ήταν 30.6.2015, ενώ η παράβαση διαπιστώνεται στις 20.10.2015.

Σ' αυτήν την περίπτωση ο φορολογούμενος θα καταβάλει:

Φόρος:  1.000 €

Τόκοι: 29,20 € (1.000x0.73x4)

*Πρόστιμο: 500 € (1.000x50%)

Συνολικό ποσό οφειλής : 1.529,20 €

* Σε αυτή τη περίπτωση το παραπάνω πρόστιμο είναι το πρόστιμο του άρθρου 59 λόγω ανακριβούς δήλωσης παρακρατούμενου φόρου.

4) Κατά τη διενέργεια ελέγχου, στις 25.10.2015, σε επιχείρηση, η οποία αν και ήταν υπόχρεη σε τήρηση διπλογραφικών βιβλίων, τηρούσε απλογραφικά βιβλία, διαπιστώθηκε ότι δεν είχαν εκδοθεί δέκα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών.

Στην περίπτωση αυτή, για τη μη τήρηση διπλογραφικών βιβλίων (πλήρη λογιστικά πρότυπα), καταλογίζεται παράβαση της περίπτωσης η' της παραγράφου 1 του άρθρου 54 και επιβάλλεται πρόστιμο 2.500 ευρώ.

Για τη μη έκδοση των δέκα τιμολογίων καταλογίζεται παράβαση της περίπτωσης 1 του άρθρου 58Α και επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% επί του ΦΠΑ που θα προέκυπτε από τα μη εκδοθέντα τιμολόγια, δηλαδή του ΦΠΑ που θα είχε αναγραφεί επ' αυτών αν είχαν εκδοθεί νομίμως.

 

5) Κατά τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου, στις 21.1.2016, σε επιχείρηση η οποία τηρεί διπλογραφικά βιβλία, διαπιστώθηκε:

  1. Mη έκδοση τριάντα πέντε Αποδείξεων Λιανικών Συναλλαγών (ΑΛΣ) για πώληση αγαθών/παροχή υπηρεσιών την ημέρα του ελέγχου.
  2. Εκπρόθεσμη υποβολή καταστάσεων πελατών-προμηθευτών φορολογικής περιόδου 2013.
  3. Μη διαφύλαξη των μνημών του ΦΗΜ.

Στην περίπτωση αυτή καταλογίζονται οι εξής παραβάσεις:

α. Για την εκπρόθεσμη υποβολή καταστάσεων πελατών - προμηθευτών φορολογικής περιόδου 2013 καταλογίζεται παράβαση της παραγράφου 1.α’ του άρθρου 54 και επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ.

β. Για τη μη διαφύλαξη των μνημών του ΦΗΜ, καταλογίζεται παράβαση της παραγράφου 1.η’ του άρθρου 54 και επιβάλλεται πρόστιμο 2.500 ευρώ.

γ. Για τη μη έκδοση των ΑΛΣ, καταλογίζεται παράβαση της περίπτωσης 1 του άρθρου 58Α και επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% επί του ΦΠΑ που θα προέκυπτε από τις μη εκδοθείσες ΑΛΣ, δηλαδή του ΦΠΑ που αναλογεί στην αξία τους αν είχαν εκδοθεί νομίμως.

6) Υπόχρεος τήρησης Φακέλου Τεκμηρίωσης υποβάλλει εκπρόθεσμα τροποποιητικό Συνοπτικό Πίνακα Πληροφοριών (μετά το πέρας 4 μηνών από το τέλος του φορολογικού έτους).

α. Εμπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικού Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών με συνολική διαφορά, μεταξύ αρχικού και τροποποιητικού Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών έως 200.000€ -> δεν επιβάλλεται πρόστιμο.

β. Εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικού Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών με συνολική διαφορά, 210.000€ και συνολικό ύψος συναλλαγών προς τεκμηρίωση, μετά την τροποποίηση, 450.000€ -> επιβάλλεται πρόστιμο 1/1000*450.000€ = 450€.

Βάσει του τιθέμενου ελαχίστου ορίου του β' εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 56, ανέρχεται τελικά σε 500€.

γ. Εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικού Συνοπτικού Πίνακα Πληροφοριών με συνολική διαφορά, 210.000€ και συνολικό ύψος συναλλαγών προς τεκμηρίωση, μετά την τροποποίηση, 2.300.000€ -> επιβάλλεται πρόστιμο 1/1000*2.300.000€ = 2.300€.

Βάσει του περιορισμού του β' εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 56, ανέρχεται τελικά σε 2.000€.

δ. Εκπρόθεσμη υποβολή περισσοτέρων του ενός τροποποιητικών Συνοπτικών Πινάκων Πληροφοριών με συνολική σωρευτική διαφορά, κατά απόλυτη τιμή,  210.000€ και συνολικό ύψος συναλλαγών προς τεκμηρίωση, μετά την τελευταία τροποποίηση, 2.300.000€ -> επιβάλλεται πρόστιμο 1/1000*2.300.000€ = 2.300€.

Βάσει του περιορισμού του β' εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 56, ανέρχεται τελικά σε 2.000€.

ε. Υποβολή νέου τροποποιητικού Πίνακα, ως αρχικός Πίνακας -> για τον υπολογισμό ενδεχόμενου νέου προστίμου, θεωρείται ο τελευταίος τροποποιητικός βάσει του οποίου επιβλήθηκε το πρώτο πρόστιμο. Στο παραπάνω παράδειγμα, ως αρχικός Πίνακας θεωρείται εκείνος με τον οποίο δηλώθηκαν συναλλαγές ύψους € 2.300.000.

7) Εκπρόθεσμη υποβολή χρεωστικής δήλωσης φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων φορολογικού έτους 2014, με ποσό καταβολής 10.000 ευρώ, για την οποία η προθεσμία υποβολής της δήλωσης και καταβολής του φόρου λήγει στις 30.6.2015. Έστω ότι αυτή υποβάλλεται στις 10.4.2016.

Λόγω του ότι ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης βιβλίων και στοιχείων με βάση πλήρη λογιστικά πρότυπα (διπλογραφικά βιβλία), επιβάλλεται το πρόστιμο της εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης ύψους 500 ευρώ.

Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής: 10.000x0,73%x10 μήνες (από 1/7/2015) = 730 €.

Άρα, στις 10.4.2016, που υποβάλλεται εκπρόθεσμα η δήλωση, θα πρέπει να καταβληθούν συνολικά οι ακόλουθοι φόροι, τόκοι και πρόστιμα:

Φόρος:  10.000 €

Πρόστιμο:  500 €

Τόκοι: 730 €

Συνολική οφειλή: 11.230 €

Αν δεν έχει υποβληθεί καθόλου δήλωση από τον φορολογούμενο και η συγκεκριμένη παράβαση διαπιστώνεται στα πλαίσια ελέγχου, θα εκδοθεί πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου και θα επιβληθεί το πρόστιμο του άρθρου 58 παρ. 2, το οποίο ανέρχεται σε ποσοστό 50% επί του ποσού του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση, ήτοι 5.000 ευρώ, καθώς αυτό είναι μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο στην παράγραφο 2.δ’ του άρθρου 54 πρόστιμο των 500 ευρώ. Επίσης, θα υπολογισθεί ο τόκος του άρθρου 53 από την επόμενη της ημερομηνίας που έπρεπε να καταβληθεί ο φόρος, μέχρι την ημερομηνία καταβολής.

* Εφόσον, για την ίδια παράβαση, επιβάλλονται, σύμφωνα με τον Κώδικα, περισσότερα πρόστιμα, υπερισχύει η διάταξη που προβλέπει το μεγαλύτερο πρόστιμο.

(Σχετ. ΠΟΛ.1252/20.11.2015)

Πρόστιμα στο Έντυπο «Ε3»

Επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία

Οι φορολογικές ποινές καθώς και τα πρόστιμα, καταχωρούνται στον κωδικό 448, του υποπίνακα στ’ «Δαπάνες», του πίνακα Θ’ «Αναλυτικές οικονομικές πληροφορίες επιχειρήσεων με διπλογραφικά βιβλία», του εντύπου Ε3.

Πιο συγκεκριμένα,

Υποπίνακας στ' – Δαπάνες (συνολικά)

Κωδ. 448:

Αναγράφετε όλα τα ποσά που καταχωρούνται στο λογαριασμό 63 του Λογιστικού σχεδίου, δηλαδή όλους τους φόρους και τα τέλη που βαρύνουν την οικονομική μονάδα, εκτός από τους παρακάτω:

  • Ο φόρος εισοδήματος
  • Οι φόροι προηγούμενων χρήσεων
  • Οι φορολογικές ποινές και τα πρόστιμα

Επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία

Δεδομένου ότι τα πρόστιμα και οι ποινές, περιλαμβανομένων των προσαυξήσεων, ανήκουν στις μη εκπιπτόμενες δαπάνες μιας επιχείρησης, καταχωρούνται στον πίνακα ΣΤ’ «Στοιχεία επιχειρήσεων (από επιχειρηματική και αγροτική δραστηριότητα) με απλογραφικά βιβλία και απαλλασσομένων/μη υπόχρεων σε τήρηση βιβλίων» και συγκεκριμένα, στον υποπίνακα ζ’  «Λογιστικός προσδιορισμός καθαρών κερδών  επιχειρήσεων με απλογραφικά βιβλία», στους κωδικούς 564 – 565 – 566.

Συγκεκριμένα,

Υποπίνακας ζ’ - Λογιστικός προσδιορισμός καθαρών κερδών  επιχειρήσεων με απλογραφικά βιβλία

Κωδ. 564 – 565 – 566:

Μεταφέρετε από την κατάσταση φορολογικής αναμόρφωσης το σύνολο των δαπανών που δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων.

 (Δείτε σχετικά το λήμμα «Φορολογική αναμόρφωση».)

 

Πρόστιμα στην «Κατάσταση Φορολογικής Αναμόρφωσης»

Η κατάσταση φορολογικής αναμόρφωσης, στον κωδικό 2005 του πίνακα Ι, συμπληρώνεται με τα πρόστιμα τις ποινές και τις προσαυξήσεις, της περ. ε’, του άρθρου 23, του Κ.Φ.Ε..

Συγκεκριμένα,

Κωδ. 2005: αναγράφονται τα πρόστιμα και οι χρηματικές ποινές, περιλαμβανομένων των προσαυξήσεων (πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής), που επιβάλλονται εξαιτίας:

  • αθετήσεως συμβατικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων ή
  • παραβάσεων διατάξεων νόμου, κ.λπ.

τα οποία δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα για φορολογικούς σκοπούς σύμφωνα με την περ. ε’ του άρθρου23 του ν.4172/2013.

Στην περίπτωση αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες δαπάνες:

  1. κάθε είδους χρηματική κύρωση για παραβάσεις της φορολογικής (π.χ. τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής κατά ΚΦΔ ή ΚΕΔΕ) ή ασφαλιστικής (περιλαμβανομένου του ποσού των προσαυξήσεων που κατέβαλε η επιχείρηση για την εκπρόθεσμη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών προς ασφαλιστικά ταμεία), κ.λπ. νομοθεσίας,
  2. οι ποινικές ρήτρες, τα πρόστιμα και οι χρηματικές ποινέςπου επιβάλλονται εξαιτίας αθετήσεως συμβατικών υποχρεώσεων της επιχείρησης, κ.λπ.,

iii. το ποσό της εξαγοράς ποινών που επιβάλλονται από δικαστήρια (π.χ. ποσό εξαγοράς ποινής για αγορανομική παράβαση).

  1. οι τόκοι υπερημερίας λόγω οφειλής φόρων, τελών, δασμών, εισφορών, αμοιβών, κ.λπ..

ν. οι τόκοι που καταλογίζονται, με βάση τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθ. 169 του ν. 4099/2012, σε βάρος επιχείρησης κατά την ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων τις οποίες έλαβαν λόγω του σχηματισμού ειδικού αφορολόγητου αποθεματικού με βάση τα άρθρα 2 και 3 του ν. 3220/2004, καθόσον οι τόκοι αυτοί καταλογίζονται αντί πρόσθετων φόρων και προστίμων και επιπλέον, σε αντίθετη περίπτωση, η ωφέλεια από την έκπτωση των τόκων αυτών ενδέχεται να κριθεί ως νέα παράνομη κρατική ενίσχυση.

Επισήμανση: Τα ανωτέρω ισχύουν και για τους τόκους (προσαυξήσεις) που επιβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθόσον αποτελούν προσαύξηση επί του επιβληθέντος προστίμου σε επιχείρηση από την Επιτροπή.

(Σχετ. ΠΟΛ.1113/02.06.2015)

Επιπλέον, από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων δεν εκπίπτουν φορολογικά:

  • Οι πρόσθετοι φόροι και πρόστιμα που καταλογίζονται σε βάρος επιχείρησης μετά από το φορολογικό έλεγχο.
  • Το ποσό των προσαυξήσεων που κατέβαλε επιχείρηση για την εκπρόθεσμη καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών προς το ΙΚΑ.
  • Η προσαύξηση λόγω εκπρόθεσμης καταβολής εργοδοτικών εισφορών (γενικώς).
  • Η δαπάνη για πληρωμή διοικητικής ποινής ή κυρώσεως λόγω παραβάσεως διοικητικού νόμου, ως των διατάξεων του Α.Ν.207/1967, καθώς δεν συνιστά παραγωγική δαπάνη της επιχείρησης.
  • Το ειδικό πρόστιμο που καταβάλλεται για την τακτοποίηση υπογείων και ημιυπαίθριων χώρων του ν.3843/2010.
  • Το ειδικό πρόστιμο αναφορικά με την τακτοποίηση αυθαιρέτων κατασκευών του ν.4014/2011 που καταβάλλονται από επιχειρήσεις οποιασδήποτε νομικής μορφής.

Πρόστιμα στο Έντυπο «Ε2»

Πρόστιμο εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης Ε2

Για τις εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις Ε2 μέχρι και το οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013), η ΠΟΛ.1255/2014 διευκρίνισε ότι εφόσον ο φορολογούμενος υποβάλλει εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση φορολογίας εισοδήματος για να δηλώσει κάποιο στοιχείο, με την παράλειψη του οποίου δεν παρέβη κάποια φορολογική διάταξη, δεν επιβάλλεται πρόστιμο.

Επομένως, δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν τροποποιούνται στοιχεία του Ε2 από τα οποία δεν προκύπτει επιπλέον φόρος, δεν αποκρύπτεται φορολογητέα ύλη και γενικά αν οι διορθώσεις αυτές αποτελούν πληροφοριακά στοιχεία.

Π.χ. δεν επιβαλλόταν πρόστιμο:

α. Στην περίπτωση εκπρόθεσμης αναγραφής ή τροποποίησης στην πρώτη σελίδα του εντύπου Ε2 κενού κτίσματος ή δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας έως 200 τ.μ. προς ανιόντες ή κατιόντες προκειμένου να χρησιμοποιηθούν από αυτούς ως κύριες κατοικίες ή αριθμού παροχής ρεύματος ή τετραγωνικών μέτρων ήδη δηλωθέντος μισθωμένου ακινήτου.

β. Στη περίπτωση συμπλήρωσης του πίνακα ΙΙ στην δεύτερη σελίδα του εντύπου Ε2 στοιχείων για την αγορά, μεταβίβαση ακινήτου ή για τη δήλωση ημιτελούς κτίσματος. Επισημαίνεται ότι, ο ψιλός κύριος ακινήτου είναι υπόχρεος για τη συμπλήρωση του πίνακα ΙΙ στη δεύτερη σελίδα μόνο σε περίπτωση μεταβίβασης ή απόκτησης ακινήτου ή στην περίπτωση μεταβίβασης ή απόκτησης ή κατοχής ημιτελούς ακινήτου, ενώ δεν είναι υπόχρεος για τη συμπλήρωση της πρώτης σελίδας του εντύπου Ε2 σε καμία περίπτωση.

Αντιθέτως, επιβαλλόταν πρόστιμο στην περίπτωση εκπρόθεσμης αναγραφής ιδιοχρησιμοποίησης ακινήτου, γιατί αυτό αποτελεί εισόδημα (τεκμαρτό) και ως εκ τούτου η μη αναγραφή συνιστά φορολογική παράβαση.

Τα παραπάνω ισχύουν και για την υποβολή μετά την 1.1.2014 εκπρόθεσμων δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος για καταβολή ή δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα που αφορούν φορολογικές υποχρεώσεις, περιόδους, χρήσεις και υποθέσεις έως την 31.12.2013.

Από 1.1.2014 και μετά, «για κάθε παράβαση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου (πιστωτικές και μηδενικές δηλώσεις), καθώς και φορολογικής δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, η οποία αφορά φορολογικά έτη, υποθέσεις και περιόδους από 1.1.2014 και μετά, επιβάλλεται το πρόστιμο των 100 ευρώ, της παραγράφου 2.α’ του άρθρου 54, δεδομένου ότι πρόκειται για δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα.

Επισημαίνουμε ότι στην ΠΟΛ.1252/2015 δεν αναφέρεται ρητά η περίπτωση της εκπρόθεσμης τροποποίησης του εντύπου Ε2, όμως θεωρούμε ότι μέχρι διευκρίνισης περί του αντιθέτου, η εκπρόθεσμη υποβολή του εμπίπτει στην ανωτέρω διάταξη του άρθρου 54.

 

  (03.01.2017)